Niemal u wszystkich dzieci z Zespołem Downa można zaobserwować problemy z mową. Dzieci z tych zaburzeniem mają obniżony poziom rozumienia wypowiedzi i duże trudności z artykulacją. Oczywiście stopień opanowania języka przez chorych z Zespołem Downa może się znacząco różnić w zależności od rodzaju/odmiany choroby (typ pełny, mozaikowy lub translokacyjny) oraz momentu i adekwatności wdrożonych oddziaływań terapeutycznych. Niemniej jednak można wskazać na pewien zestaw cech charakteryzujących mowę dzieci z Zespołem Downa. Najczęściej obserwuje się u nich nieprawidłową gospodarkę oddechem: zbyt krótki wdech, mówienie na wydechu czy zniekształconą fonację. Ich mowa jest zwykle niezrozumiała dla odbiorców ze względu na występujące substytucje głoskowe, opuszczanie głosek czy skracanie długości fonetycznej wyrazów. U dzieci z Zespołem Downa często diagnozowana jest wada wymowy taka jak seplenienie międzyzębowe.
Przyczyny zaburzeń mowy u dzieci z Zespołem Downa
Zaburzenia mowy u dzieci z Zespołem Downa mają przede wszystkim charakter anatomiczny, tzn. są spowodowane defektami w budowie mózgu bądź też uszkodzeniem dróg nerwowych lub też wadami w obrębie narządów wchodzących w skład aparatu artykulacyjnego W kontekście zaburzeń mowy zwrócić należy uwagę przede wszystkim na takie cechy charakterystyczne Zespołu Downa jak: zmniejszone napięcie mięśniowe (wiotkość mięśni aparatu fonacyjnego i oddechowego), wady zgryzu (najczęściej na skutek przerośniętego języka), nieprawidłową budowę krtani oraz szereg wad w obrębie jamy ustnej (m.in. rozszczep podniebienia, zmniejszona pojemność jamy ustnej czy makroglosja).
Bardzo ważne jest wczesne wdrożenie działań stymulujących rozwój mowy. Kluczowa jest tutaj rola rodziców bądź opiekunów, którzy po odpowiednim instruktażu przeprowadzonym przez logopedę powinni regularnie ćwiczyć ze swoim dzieckiem. Terapia logopedyczna powinna łączyć elementy treningu oddechowego i słuchowego z usprawnianiem aparatu mowy oraz zestawami ćwiczeń wspierającymi rozwój małej i dużej motoryki.
